Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej

O komitecie

Zakres działania komitetu wyznaczony jest w Regulaminie działalności komitetów naukowych PAN. Obejmuje rozwój nauk o pracy i polityce społecznej, a w szczególności:

• ugruntowanie ich podstaw teoretycznych i metodologicznych,
• inicjowanie nowych kierunków badań ważnych z punktu rozwoju nauk i przydatnych dla praktyki społeczno-gospodarczej kraju,
• rozwój kadry naukowej,
• integrację środowiska naukowego,

• stymulowanie myśli naukowej w ramach reprezentowanych dyscyplin.

KNoPiPS angażuje się także we wspólne działania komitetów naukowych Wydziału I PAN: wyraża swoje opinie i wspiera wspólne uchwały komitetów, w tym dotyczące reformy instytucji nauki w Polsce (np. stanowisko dotyczące propozycji utworzenia Akademii Kopernikańskiej i stanowisko dotyczące zmian ustawy o PAN), zasad powoływania ciał reprezentujących naukę w instytucjach publicznych, ewaluacji nauki, oceny czasopism z obszaru nauk społecznych czy resortowego wykazu dziedzin i dyscyplin naukowych.

Komitet organizuje i współorganizuje kongresy, konferencje ( w tym od ponad 40 lat ogólnopolskie konferencje polityków społecznych) debaty i seminaria naukowe dotyczące aktualnych problemów pracy i polityki społecznej. Współpracuje w tym zakresie z Parlamentem i instytucjami rządowymi, urzędami administracji publicznej, ze strukturami samorządowymi, pozarządowymi organizacjami naukowymi, uczelniami publicznymi i prywatnymi z całego kraju. Ponadto patronuje wielu wartościowym wydarzeniom naukowym i popularyzującym naukę organizowanym w różnych miejscach w kraju.   

W ramach komitetu

O ponad 20 lat Komitet organizuje konkurs na najlepsze publikacje naukowe i dydaktyczne (podręczniki) z obszaru pracy, zarządzania zasobami ludzkimi i polityki społecznej.

Z grona członków komitetu wybierana też jest Kapituła Medalu im. Wacława Szuberta, która rekomenduje Prezesowi PAN kandydatów do tego wyróżnienia. 

W strukturach KNoPiPS działa Sekcja Regionalnych Badań Społecznych oraz Sekcja Młodych.

Sekcja Regionalnych Badań Społecznych

Przewodnicząca – prof. Agata Zagórowska

Sekcja, z siedzibą w Państwowym Instytucie Naukowym – Instytucie Śląskim w Opolu, działa od 1999 roku.

Głównym celem Sekcji jest podejmowanie – w stałej współpracy z władzami samorządowymi i rządowymi oraz instytucjami regionalnymi, biznesem i jednostkami naukowymi – aktualnych badań i analiz zjawisk i procesów społeczno-gospodarczych istotnych dla rozwoju Śląska.

Od początku stałymi partnerami w inicjatywach Sekcji są Główny Urząd Statystyczny i regionalne oddziały GUS, urzędy pracy z regionu Śląska i Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Sekcja nie ma stałych członków. Zespoły badawcze tworzone są z udziałem naukowców z Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach i Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.  Inicjują w porozumieniu z partnerami społecznymi i  realizują wspólnie badania i projekty naukowe, współorganizują konferencje naukowe, seminaria i debaty, wydają publikacje naukowe, uczestniczą w przygotowaniu i wdrażaniu regionalnych projektów rozwojowych, społecznych i edukacyjnych.

Działania Sekcji Regionalnych Badań Społecznych w 2024 r. obejmowały m.in.:

– udział w Pierwszym Opolskim Forum Ekonomii Społecznej (współpraca z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Opolu): wystąpienia w panelu dyskusyjnym nt. roli i oceny ekonomii społecznej jako rozwiązania na rzecz inkluzji społecznej oraz nt. problemów wolontariatu

– posiedzenia Sekcji: rozpoczęto – we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Opolu i Katowicach oraz regionalnymi oddziałami ZUS – realizację projektu badawczego nt. przestępczości socjalnej

– przygotowanie i wydanie monografię z wynikami projektu nt. aktywności zawodowej studentów.

23 czerwca 2026 r. na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Opolskiego– pod honorowym patronatem JM Rektora UO, prof. dr hab. Jacka Liptoka –  odbyło się kolejne z corocznych posiedzeń plenarnych KNoPiPS, połączone z omówieniem aktualnych prac Sekcji.

W merytorycznej części posiedzenia, w której uczestniczył także dziekan Wydziału Ekonomicznego UO, pan dr  Bartosz Chorkowy oraz pracownicy naukowi i studenci tej uczelni, Akademii Ekonomicznej w Katowicach oraz Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, członkowie Sekcji przedstawili wyniki prowadzonych badań, dotyczące kolejno:

– motywów podejmowania studiów przez młodych ludzi z regiony Śląska,

– młodzieży na obszarach wiejskich,

– przestępczości socjalnej.

Po prezentacji problemów badawczych, w otwartej dyskusji omawiano zarówno wyniki badań już zaawansowanych, jak i założenia badawcze projektów, które dopiero się rozpoczynają.

SEKCJA MŁODYCH KNoPiPS PAN

Sekcja Młodych działa w strukturach Komitetu od 2012 roku. Celem jej działania jest integracja środowiska naukowego, promocja młodych uczonych i ich dorobku naukowego, tworzenie płaszczyzn wymiany informacji i myśli naukowej.

Sekcja Młodych stała się cenną innowacją w działalności Komitetu.

W latach 2012-1019, pod kierunkiem prof. Marty Juchnowicz, Sekcja działała pod hasłem „Rozwój kapitału intelektualnego” i gromadziła głównie młodych badaczy zajmujących się problemami zarządzania zasobami ludzkim.

W latach 2020-2024, pod kierunkiem prof. Cecylii Sadowskiej-Snarskiej, tematyką łączącą młodych adeptów nauki w ramach Sekcji Młodych były przede wszystkim zagadnienia rozwoju gospodarczego („Gospodarka 4.0”)

W obecnej kadencji Komitetu działaniami Sekcji kieruje dr hab. Sławomir Kalinowski, a tematyką łącząca młodych naukowców, którzy uczestniczą w jej pracach, jest szeroko rozumiana polityka społeczna. Comiesięczne seminaria, – Forum Wymiany Myśli – na których młodzi adepci nauki prezentują swoje prace, projekty, publikacje i osiągnięcia naukowe odbywają się on line. Od 2025 r. współorganizatorem tych spotkań  jest działającą przy Polskim Towarzystwie Polityki Społecznej sekcja promująca dorobek zawodowy młodych naukowców.

Młodzi badacze, uczestniczący w pracach Sekcji, mają także możliwość prezentowania swoich projektów także na forum konferencji naukowych organizowanych i współorganizowanych przez KNoPiPS. Uczestniczą m.in. w corocznych ogólnopolskich konferencjach polityków społecznych, gdzie przedstawieniu i omówieniu ich osiągnięć naukowych poświęcana jest specjalna sesja.