Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej

O komitecie

Zakres działania komitetu wyznaczony jest w Regulaminie działalności komitetów naukowych PAN. Obejmuje rozwój nauk o pracy i polityce społecznej, a w szczególności:

• ugruntowanie ich podstaw teoretycznych i metodologicznych,
• inicjowanie nowych kierunków badań ważnych z punktu rozwoju nauk i przydatnych dla praktyki społeczno-gospodarczej kraju,
• rozwój kadry naukowej,
• integrację środowiska naukowego,
• stymulowanie myśli naukowej w ramach reprezentowanych dyscyplin.

KNoPiPS angażuje się także we wspólne działania komitetów naukowych Wydziału I PAN: wyraża swoje opinie i wspiera wspólne uchwały komitetów, w tym dotyczące reformy instytucji nauki w Polsce (np. stanowisko dotyczące propozycji utworzenia Akademii Kopernikańskiej i stanowisko dotyczące zmian ustawy o PAN), zasad powoływania ciał reprezentujących naukę w instytucjach publicznych, ewaluacji nauki, oceny czasopism z obszaru nauk społecznych czy resortowego wykazu dziedzin i dyscyplin naukowych.

Komitet organizuje i współorganizuje kongresy, konferencje ( w tym od ponad 40 lat ogólnopolskie konferencje polityków społecznych) debaty i seminaria naukowe dotyczące aktualnych problemów pracy i polityki społecznej. Współpracuje w tym zakresie z Parlamentem i instytucjami rządowymi, urzędami administracji publicznej, ze strukturami samorządowymi, pozarządowymi organizacjami naukowymi, uczelniami publicznymi i prywatnymi z całego kraju. Ponadto patronuje wielu wartościowym wydarzeniom naukowym i popularyzującym naukę organizowanym w różnych miejscach w kraju.   

W strukturach KNoPiPS działa Sekcja Regionalnych Badań Społecznych oraz Sekcja Młodych. Z grona członków komitetu wybierana też jest Kapituła Medalu im. Wacława Szuberta, która rekomenduje Prezesowi PAN kandydatów do tego wyróżnienia. 

O ponad 20 lat Komitet organizuje konkurs na najlepsze publikacje naukowe i dydaktyczne (podręczniki) z obszaru pracy, zarządzania zasobami ludzkimi i polityki społecznej.

KONKURS NA NAJLEPSZE PUBLIKACJE Z OBSZARU PRACY, POLITYKI SPOŁECZNEJ I ZARZĄDZANIA ZASOBAMI LUDZKIMI

 „W związku z rozwojem wiedzy w obszarach obejmujących zagadnienia pracy, polityki społecznej i zarządzania zasobami ludzkimi, uznaje się za szczególnie ważne promowanie dokonań naukowych badających i opisujących te zagadnienia, a szczególnie pojawiające się nowe zjawiska społeczne i ekonomiczne. Konieczne jest tworzenie warunków stymulujących do naukowego zaangażowania się, przez szeroką prezentację osiągnięć oraz ich upowszechnianie wśród osób zajmujących się naukowo przedmiotowymi obszarami badań. Nadto uznaje się za wyjątkowo ważne podejmowanie wszelkich działań dla rozwoju nauki, m.in. poprzez promowanie prac o szczególnych wartościach naukowych, badawczych i dydaktycznych. W celu realizacji powyższych założeń ustanawia się Konkurs na najlepsze prace naukowo-badawcze i dydaktyczne„.

Konkurs organizowany jest od 2000 roku.

Komisja konkursowa w kadencji 2024 – 2028:

Przewodniczący

• prof. Alicja Miś (2024-2026)
• prof. Paweł Kubicki (od 2026 r.)

Wiceprzewodniczący

• prof. Sławomir Kalinowski

Członkowie:

• prof. Marek Bednarski
• prof. Piotr Błędowski (od 2026 r.)
• prof. Marta Juchnowicz (od 2026 r.)
• prof. Arkadiusz Karwacki
• prof. Wiesław Koczur
• prof. Cecylia Sadowska-Snarska
• prof. Bogusława Urbaniak

Wśród laureatów(Laureaci konkursu KNoPiPS 2000-2025), których prace zostały nagrodzone, znajdują się zarówno wybitni, znani w kraju i zagranicą badacze i dydaktycy, jak też młodzi naukowcy, rozpoczynający dopiero swoją ścieżkę kariery, których publikacje zyskały uznanie recenzentów Konkursu.

W 2026 r. Regulamin Konkursu został zmieniony.

Informacje o ogłoszeniu przez Komisję Konkursową kolejnych edycji Konkursu ukazują się na stronie internetowej Komitetu.

SEKCJA REGIONALNYCH BADAŃ SPOŁECZNYCH

Przewodnicząca – prof. Agata Zagórowska

Sekcja, z siedzibą w Państwowym Instytucie Naukowym – Instytucie Śląskim w Opolu, działa od 1999 roku.

Głównym celem Sekcji jest podejmowanie – w stałej współpracy z władzami samorządowymi i rządowymi oraz instytucjami regionalnymi, biznesem i jednostkami naukowymi – aktualnych badań i analiz zjawisk i procesów społeczno-gospodarczych istotnych dla rozwoju Śląska.

Od początku stałymi partnerami w inicjatywach Sekcji są Główny Urząd Statystyczny i regionalne oddziały GUS, urzędy pracy z regionu Śląska i Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

Sekcja nie ma stałych członków. Zespoły badawcze tworzone są z udziałem naukowców z Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach i Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.  Inicjują w porozumieniu z partnerami społecznymi i  realizują wspólnie badania i projekty naukowe, współorganizują konferencje naukowe, seminaria i debaty, wydają publikacje naukowe, uczestniczą w przygotowaniu i wdrażaniu regionalnych projektów rozwojowych, społecznych i edukacyjnych.

Działania Sekcji Regionalnych Badań Społecznych w 2024 r.:

– udział w Pierwszym Opolskim Forum Ekonomii Społecznej (współpraca z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Opolu): wystąpienia w panelu dyskusyjnym nt. roli i oceny ekonomii społecznej jako rozwiązania na rzecz inkluzji społecznej oraz nt. problemów wolontariatu

– posiedzenia Sekcji: rozpoczęto – we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej w Opolu i Katowicach oraz regionalnymi oddziałami ZUS – realizację projektu badawczego nt. przestępczości socjalnej

– przygotowano i wydano monografię z wynikami projektu nt. aktywności zawodowej studentów.

23 czerwca 2026 r. na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Opolskiego– pod honorowym patronatem JM Rektora UO, prof. dr hab. Jacka Liptoka –  odbyło się kolejne z corocznych posiedzeń plenarnych KNoPiPS, połączone z omówieniem aktualnych prac Sekcji.

W merytorycznej części posiedzenia, w której uczestniczył także dziekan Wydziału Ekonomicznego UO, pan dr  Bartosz Chorkowy oraz pracownicy naukowi i studenci tej uczelni, Akademii Ekonomicznej w Katowicach oraz Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, członkowie Sekcji przedstawili wyniki prowadzonych badań, dotyczące kolejno:

– motywów podejmowania studiów przez młodych ludzi z regiony Śląska,

– młodzieży na obszarach wiejskich,

– przestępczości socjalnej.

Po prezentacji problemów badawczych, w otwartej dyskusji omawiano zarówno wyniki badań już zaawansowanych, jak i założenia badawcze projektów, które dopiero się rozpoczynają.

SsEKCJA MŁODYCH KNoPiPS PAN

Sekcja Młodych działa w strukturach Komitetu od 2012 roku. Celem jej działania jest integracja środowiska naukowego, promocja młodych badaczy i ich dorobku naukowego, tworzenie płaszczyzn wymiany informacji i myśli naukowej.

Sekcja Młodych stała się cenną innowacją w działalności Komitetu.

W latach 2012-1019, pod kierunkiem prof. Marty Juchnowicz, Sekcja działała pod hasłem „Rozwój kapitału intelektualnego” i gromadziła głównie młodych pracowników nauki zajmujących się problemami zarządzania zasobami ludzkim.

W latach 2020-2024, pod kierunkiem prof. Cecylii Sadowskiej-Snarskiej, tematyką łączącą młodych adeptów nauki w ramach Sekcji Młodych były przede wszystkim zagadnienia rozwoju gospodarczego („Gospodarka 4.0”).

W obecnej kadencji Komitetu działaniami Sekcji kieruje dr hab. Sławomir Kalinowski, (zastępcą jest dr hab. Piotr Michoń),  a tematyką wiodącą jest szeroko rozumiana polityka społeczna. Comiesięczne seminaria, – Forum Wymiany Myśli – na których młodzi adepci nauki prezentują swoje prace, projekty, publikacje i osiągnięcia naukowe odbywają się on line. Od 2025 r. współorganizatorem tych spotkań  jest Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej.

Młodzi badacze, uczestniczący w pracach Sekcji, mają możliwość prezentowania swoich projektów także na forum konferencji naukowych organizowanych i współorganizowanych przez KNoPiPS. Uczestniczą m.in. w corocznych ogólnopolskich konferencjach polityków społecznych, gdzie przedstawieniu i omówieniu ich osiągnięć naukowych poświęcana jest specjalna sesja.

MEDAL IM. PROF. WACŁAWA SZUBERTA

Medal, przyznawany od 1999 r. do 2015 r. przez Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN, a od 2016 r. przez Prezesa Polskiej Akademii Nauk, nadawany jest

za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauk o pracy i polityce społecznej

oraz za osiągnięcia praktyczne w tych dziedzinach.

 Uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o nadanie Medalu przysługuje:

• radom wydziałów szkół wyższych i placówek naukowych,
• poszczególnym komitetom Polskiej Akademii Nauk,
• członkom Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej.

Kapituła Medalu (od 2024 roku)

1. Wiceprezes  PAN nadzorujący prace Wydziału I Polskiej Akademii Nauk – Przewodniczący
2. prof. Eugeniusz Kwiatkowski
3. prof. Józef Orczyk
4. prof. Gertruda Uścińska
5. prof. Zenon Wiśniewski 
6. prof. Maciej Żukowski

       Wnioski należy składać do 31 października każdego roku na adres Komitetu.