Spis treści

 

ROK 2009 

„Międzynarodowa polityka społeczna – aspekty porównawcze - 19-21.05.2009 r. Ustroń – organizatorzy: Akademia Ekonomiczna w Katowicach, Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych;
Po raz XXVII w Ustroniu w dniach 19–21 maja 2009 r. odbyło się doroczne spotkanie naukowe polityków społecznych, w którym wzięło udział około stu polityków społecznych z całej Polski.*
W imieniu Komitetu Organizacyjnego konferencję otworzył prof. Andrzej Rączaszek (AE w Katowicach, członek KNoPiPS), który przedstawił tegoroczną formułę konferencji, obejmującą cztery kolejne sesje plenarne. Przewodniczący KNoPiPS PAN, prof. Józef Orczyk wyraził nadzieję, że obrady poświęcone aspektom porównawczym będą początkiem perspektywicznej wizji polityki społecznej w Polsce.
Pierwsza sesja plenarna poświęcona była ludności i rodzinie w Unii Europejskiej. Podstawą dyskusji było pięć referatów dotyczących polityki rodzinnej w ujęciu porównawczym, polityki rodzinnej w sytuacji niskiej płodności, kluczowych rozwiązań polityki społecznej wobec rodziny. Drugą część omawianej sesji poświęcono aspektom demograficznym, w tym demograficznym uwarunkowaniom polityki społecznej w przestrzeni UE, modelach polityki imigracyjnej, porównaniach polityki społecznej wobec ludzi starych oraz aktualnym problemom i wyzwaniom związanym z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Tematem kolejnej sesji była europejska polityka społeczna. Podstawą prezentacji i dyskusji był materiał pt. Różnice i wspólne problemy polityk społecznych w Europie – wykuwanie Europejskiego Modelu Społecznego. W drugiej części omawianej sesji zaprezentowano pięć referatów dotyczących analizy porównawczej reform polityki społecznej w szesnastu krajach europejskich, idei sprawiedliwości społecznej i jej aktualności, koncepcji wielosektorowej polityki społecznej, społecznych implikacjach upowszechniania technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz o konieczności docierania polityków społecznych do ośrodków decyzyjnych.
Trzecia sesja plenarna poświęcona została międzynarodowym aspektom zabezpieczenia społecznego. Autorzy referatów skoncentrowali się na problemach porównań systemów zabezpieczenia społecznego, dylematach interpretacyjnych związanych z definicją państwa socjalnego, socjalnych prawach podstawowych w Konstytucji UE i Konstytucji RP oraz doświadczeniach polskich i międzynarodowych w lokalnych strategiach walki z wykluczeniem.
Referaty przedstawione w drugiej części omawianej sesji dotyczyły aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych w kontekście unijnych regulacji prawnych, europejskiej polityki rozwoju społeczeństwa informacyjnego oraz analizy porównawczej aktualnych rozwiązań w systemach emerytalnych estońskich i łotewskich.
Czwarta sesja plenarna zatytułowana została: „Rynek pracy i zagospodarowanie przestrzenne – aspekty społeczne”. Przedstawiono w niej pięć referatów które dotyczyły badań porównawczych rozwoju środowisk lokalnych w UE, społecznej polityki mieszkaniowej UE, zasad programowania rozwoju w UE i regionalnej polityki społecznej w Polsce, wymiaru społecznego foresightu regionalnego oraz polskiego bezrobocia w świetle doświadczeń europejskiego rynku pracy.
Krótkiego podsumowania konferencji dokonał prof. Andrzej Rączaszek, który powiedział, że na tegorocznym spotkaniu polityków społecznych poruszano wiele interesujących i ważnych tematów dotyczących międzynarodowej polityki społecznej. Wydaje się, że jeszcze wiele obszarów polityki społecznej wymaga pogłębionych analiz i badań, albowiem zmieniająca się rzeczywistość wymusza ich ciągły monitoring.

* Sprawozdanie merytoryczne z konferencji zostało opublikowane w nr 7/2009 Polityki Społecznej.

 

 „Sytuacja dzieci w Polsce 20 lat przemian” – 25 listopada Warszawa

- Organizatorzy: Komitet Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
Celem konferencji było zdiagnozowanie sytuacji dziecka, a następnie wytyczenie niezbędnych kierunków działań w istniejącym systemie pomocy publicznej (państwowej i samorządowej) wraz z segmentem organizacji pozarządowych funkcjonujących na rzecz dziecka i rodziny w Polsce. Służyć temu miało zaprezentowanie różnych koncepcji i perspektyw analizy sytuacji dzieci oraz głównych zagrożeń dla życia, i zdrowia dzieci*
W zamierzeniu organizatorów konferencja miała przybliżyć zmiany, jakie wydarzyły się w ciągu 2 dekady trwającej w Polsce transformacji oraz w trakcie funkcjonowania Konwencji o Prawach Dziecka. Konferencja podzielona została na trzy sesje:
I. Warunki życia dzieci w rodzinach i ich zróżnicowanie; II. Warunki rozwojowe dzieci – szanse i zagrożenia; III. Polityka społeczna wobec dziecka i rodziny – rola państwa, samorządu i organizacji pozarządowych. Ocena i propozycje zmian.
W sesji pierwszej przedstawiono najważniejsze demograficzne czynniki, które bezpośrednio rzutują na jakość dzieciństwa we współczesnej Polsce oraz warunki życia rodzin z dziećmi w Polsce i niezbędne działania na rzecz zwalczania ubóstwa.
W sesji drugiej skoncentrowano się na warunkach rozwojowych dzieci: a więc ich zdrowiu, możliwości sprostania wyzwaniom edukacyjnym, warunkach rozwoju i zagrożeniu ubóstwem oraz wskazano na błędy po stronie polityki państwa wobec rodziny i wskazano na potrzebę pracy edukacyjnej skierowanej do przedstawicieli i funkcjonariuszy instytucji publicznych.
Sesję trzecią otworzył referat o roli państwa i priorytetach resortu pracy wobec dzieci. Rezultatem prac MPiPS jest tzw. ustawa rodzinna, której zapisy weszły wżycie 1.01.2009 r. W planach resortu jest: ustawa o formach opieki nad dziećmi do lat 3, program „Solidarność pokoleń” oraz zniesienie kryterium dochodowego dla zasiłku pielęgnacyjnego. W kolejnych wystąpieniach pojawiły się kwestie edukacji przedszkolnej, aspekty planowania rodziny w aspekcie przedwczesnej inicjacji seksualnej a także zwrócono uwagę na pozycję dziecka jako ofiary i świadka przestępstwa. Kolejny panel sesji trzeciej dotyczył roli samorządu. Zwrócono uwagę na konieczność dokonania aktualizacji i ewaluacji programów tak, by problematyka w nich zawarta była ujęta kompleksowo, co sprzyjać będzie holistycznemu ujęciu potrzeb rodziny jako całości. Kluczowe znaczenie zdaniem referentów dla właściwego funkcjonowania rodziny ma jej współpraca z podmiotami samorządowymi i z organizacjami pozarządowymi.
Sesję trzecią konferencji zamykał panel dotyczący roli organizacji pozarządowych: m.in. Caritas Polska, Fundacji Rozwoju Dzieci im. Jana Amosa Komeńskiego oraz Związku Dużych Rodzin „Trzy plus”.
Wartością konferencji było stworzenie płaszczyzny do spotkania różnych podmiotów o zróżnicowanych sposobach działania i niejednolitych koncepcjach w jednym – wspólnym celu, jakim jest dobro dziecka. Tę cechę spotkania podniosła w podsumowaniu dr hab. Bożenna Balcerzak-Paradowska, wskazując jednocześnie na bogactwo przedstawionych przez uczestników treści, które ujawniły potrzebę szerokiego spojrzenia na politykę rodzinną.

* Organizatorzy konferencji wraz z jej uczestnikami dążąc do osiągnięcia aplikacyjnego znaczenia tego przedsięwzięcia przygotowali specjalne wydanie numeru 9 miesięcznika Polityka Społeczna, poświęconego sytuacji dzieci w Polsce, które zostało rozpropagowane przed spotkaniem. Zaangażowanie na rzecz poprawy jakości życia dzieci w rodzinie, w szkole, w środowisku lokalnym, wreszcie w państwie uczestników konferencji (reprezentujących rodziny wielodzietne, zastępcze, przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej oraz środowiska naukowego) zaowocował inicjatywą organizowania cyklicznych spotkań przez IPiSS wespół z Rzecznikiem Praw Dziecka.